Giswerk

Je kent het wel. Producten in duurzame verpakkingen met nostalgische taferelen en alleen termen als eerlijk en ambachtelijk. Zit wel goed toch? Nee, een goed gevoel zegt nog niets over dierenwelzijn.

In de week van 21 september lanceert de Dierenbescherming de campagne ‘Zonder keurmerk blijft het giswerk’. De campagne richt zich op het algemeen publiek, ofwel de consumenten die dierlijke producten als vlees en eieren kopen op de markt, in de supermarkt, bij de slager of bij foodservices. Waar letten consumenten dan op? We weten uit onderzoek dat prijs de bepalende factor is samen met de houdbaarheidsdatum en uitstraling van het product. Doel van de campagne is om consumenten bij de aanschaf van dierlijke producten alert te maken op het Beter Leven keurmerk. Waarom? De consument staat zonder het te weten dagelijks bloot aan verleidende elementen op productverpakkingen, denk aan marketingtermen als ambachtelijk, vers en traditioneel, maar wat zeggen die woorden over dierenwelzijn? Niets. Het Beter Leven keurmerk zorgt dat dierenwelzijn gecontroleerd wordt. Kies voor het Beter Leven keurmerk van de Dierenbescherming, al 20 jaar hét keurmerk voor dierenwelzijn.

Omdat je veel producten niet bij de boer koopt, maar bijvoorbeeld bij de supermarkt, de slager, de markt of de stationskiosk, is zelf informatie inwinnen over dierenwelzijn lang niet altijd mogelijk. Het Beter Leven keurmerk helpt je daarmee, door inzichtelijk te maken hoe goed er voor het dier achter het product is gezorgd. Zo weet je waarvoor je kiest en heb je dus ook weer echt wat te kiezen. Niet alleen wat het beste bij je smaak en portemonnee past, maar ook hoe jij vindt dat dieren behandeld zouden moeten worden. Door voor producten met één of meerdere sterren te kiezen, kies je voor producten waarvan je weet dat de dieren onder betere leefomstandigheden dan het wettelijk minimum zijn gehouden. En hoe meer sterren, hoe diervriendelijker de leefomstandigheden.   

Keurmerk met sterrensysteem  

In de wet Dieren is vastgelegd hoe je dieren moet behandelen. Hoeveel ruimte en afleiding ze krijgen bijvoorbeeld. Deze wettelijke standaard gaat de Dierenbescherming echter niet ver genoeg voor wat betreft dierenwelzijn. Daarom is het Beter Leven keurmerk ontwikkeld in 2007. Het keurmerk werkt met een driesterrensysteem. Hoe meer sterren, des te meer er rekening gehouden is met de behoeften van de dieren. Bij 1 ster krijgen dieren aantoonbaar meer ruimte en verrijkingsmateriaal dan wettelijk vereist. Bij 2 sterren is verdergaande aandacht voor dierenwelzijn. Alle dieren krijgen nog meer ruimte en mogen naar buiten en hebben toegang tot de weide of een (overdekte) uitloop. 3 sterren staan voor de meeste aandacht voor dierenwelzijn binnen het keurmerk. Alle dieren kunnen naar buiten. De stal is zo ingericht dat het dier zoveel mogelijk keuzevrijheid heeft dat het zelf kan kiezen waar te verblijven, binnen of buiten. Binnen het keurmerk hebben dieren onder 3 sterren de meeste ruimte. De Dierenbescherming heeft 3 sterren Beter Leven keurmerk gelijkgesteld aan het niveau van Bio, waarbij de eisen voor dierenwelzijn in de stal onder 3 sterren veelal verder gaan dan bio.   

Wettelijk minimum en praktijksituatie (‘gangbaar’) versus Beter Leven  

Met gangbaar bedoelen we de reguliere veehouderij die voldoet aan de geldende wet- en regelgeving, maar niet onder een dierenwelzijnskeurmerk valt. Gangbaar is daarom geen keurmerk en geen claim. De wettelijke norm vormt de basis waaraan iedere veehouder moet voldoen. Voor gangbare productie gelden geen aanvullende, vastgelegde dierenwelzijnseisen bovenop deze wettelijke minimumnormen. Wanneer bij een criterium staat vermeld ‘geen eis’, betekent dit dat hiervoor binnen de gangbare productie geen aanvullende norm bestaat. In de praktijk kunnen sommige gangbare veehouders wel extra maatregelen nemen om het dierenwelzijn te verbeteren, bijvoorbeeld door meer verrijkingsmateriaal aan te bieden of dieren iets meer ruimte te geven. Dit gebeurt echter op vrijwillige basis, verschilt per bedrijf en wordt niet onafhankelijk gecontroleerd. Daarom biedt de aanduiding ‘gangbaar’ geen garantie over dierenwelzijn boven het wettelijk minimum.  

Het Beter Leven keurmerk gaat verder dan zowel de wettelijke minimumnormen als de gangbare praktijk. De dierenwelzijnseisen die horen bij 1, 2 of 3 sterren zijn verplicht voor deelnemende bedrijven en worden onafhankelijk gecontroleerd. Daardoor biedt het keurmerk wel een aantoonbare en gecontroleerde garantie op betere leefomstandigheden en dat lees je af aan het keurmerklogo op de verpakking van dierlijke producten.

Kernaccenten Beter Leven 

De dierenwelzijnscriteria achter het Beter Leven keurmerk kunnen veelomvattend zijn en veel eisen bevatten. In de kern onderscheidt het keurmerk zich op de volgende onderdelen van het wettelijk minimum en gangbaar. Hier geldt hoe meer sterren, hoe beter de leefomstandigheden.  

Diersoorten – sterren per diersoort 

Er bestaan verschillende huisvestingsystemen waarin dieren opgroeien. Denk aan voorbeelden als de ligboxenstal , de potstal, de vrijloopstal, groepshuisvesting en de scharrelstal. Ieder huisvestingsysteem kent z’n uitdagingen op het gebied van dierenwelzijn.  

Vleeskip

Van nature brengen kippen een belangrijk gedeelte van de dag door met het zoeken van voedsel, scharrelen en stofbaden. In de met daglicht verlichte stallen strooien Beter Leven pluimveehouders dagelijks voer, in tegenstelling tot gangbare bedrijven die worden verlicht met kunstlicht waar verrijking zoals stro niet veel voorkomt. Een groot deel van de 1 ster pluimveehouders kan de kippen in de overdekte uitloop naar buiten laten (*), onder 2 sterren Beter Leven gaan alle kippen via de vrije uitloop naar buiten en onder 3 sterren hebben kippen de vrijheid om te kiezen of ze binnen of buiten willen zijn. Voor aanvullende informatie en uitgebreidere criteria klik hier  >>  

Legkip

In de gangbare praktijk zitten dieren veelal binnen in de stal en zónder buitenruimte of verplicht daglicht. Beter Leven legkippen hebben het beter dan wat de gangbare praktijk laat zien en groeien op in een open stal. Ze hebben verplicht strobalen om aan te pikken, er wordt voer gestrooid om scharrelen aan te moedigen. Daarnaast hebben zij toegang tot een overdekte uitloop naar buiten onder 1 ster Beter Leven en onder 2 en 3 sterren kunnen de legkippen naar buiten in een overdekte + vrije uitloop.  Voor uitgebreide informatie en uitgebreidere criteria klik hier  >> 

Varken

In de varkenshouderij komen de gangbare leefomstandigheden in grote mate overeen met de minimale wettelijke basiseisen. Vleesvarkens krijgen onder 1 ster Beter Leven aanzienlijk meer ruimte dan in de gangbare varkenshouderij en mogen niet worden gecastreerd. Voor drachtige moedervarkens (zeugen) is het oppervlakte onder 1 ster nog gelijk aan de gangbare veehouderij, maar hebben zij meer bewegingsvrijheid door het verbod op voerligboxen, die veelal ruimte innemen. Biggetjes mogen al vanaf 1 ster Beter Leven meer dagen bij de zeug blijven dan wettelijk verplicht. Daglicht in de stallen is niet vanzelfsprekend in de gangbare varkenshouderij, maar is verplicht onder het Beter Leven keurmerk. Net als op gangbare bedrijven is wroetbaar materiaal onder 1 ster Beter Leven verplicht, maar stellen we wel aanvullende eisen voor de gespeende biggen die tweemaal daags luzerne krijgen aangeboden. Onder 2 en 3 sterren Beter Leven krijgen varkens onder andere nog meer leefruimte, worden gehouden op stro, kunnen naar buiten in de (overdekte) uitloop en bevallen de zeugen in vrijloopkraamhokken. Voor uitgebreide informatie en uitgebreidere criteria klik hier  >> 

Vleesrund 

Runderen hebben behoefte aan ruimte voor hun natuurlijke kuddegedrag. Helaas bestaan er in de rundveehouderij in Nederland geen wettelijke minimum eisen voor de stalruimte, leefruimte en weidegang. Het Beter Leven keurmerk stelt hieraan wel eisen. De vleesrunderen krijgen gegarandeerd een zachte ligplaats van stro en verrijkingsmateriaal. Ook worden er minimale oppervlakte eisen gesteld per dier in de stal. Ook weidegang is verplicht onder het keurmerk, waarbij geldt hoe meer sterren hoe meer uren naar buiten.  In de gangbare runderhouderij komt weidegang voor, maar is niet verplicht. Voor uitgebreide informatie en uitgebreidere criteria klik hier  >> 

Melkrund 

Er bestaan geen wettelijke minimumeisen in de melkveehouderij voor leefruimte, weidegang en afleidingsmateriaal. De melkkoe is van nature een kuddedier en een belangrijke natuurlijke behoefte is om op hetzelfde moment te rusten en te eten. In gangbare veehouderij worden koeien meestal in ligboxen gehouden, zonder specifieke eisen aan comfort van de ligplek. Onder 1 ster Beter Leven keurmerk krijgen koeien een zachte, schone eigen ligplek, en neemt de loopruimte toe bij 2 en 3 sterren. Koeborstels in de stal zijn verplicht onder alle sterniveau’s. De koeien gaan onder 1 ster minimaal 120 dagen de weide in, onder 2 sterren 150 en onder 3 sterren 180 dagen. Voor uitgebreide informatie en uitgebreidere criteria klik hier  >> 

Kalf

De gangbare kalversector in Nederland houdt zich aan de minimale wettelijke eisen voor dierenwelzijn. Het Beter Leven keurmerk biedt de kalveren meer ruimte dan het wettelijk minimum in de gangbare kalverhouderij. Vanaf 2 sterren Beter Leven krijgen de dieren een buitenuitloop of weidegang. Onder het Beter Leven keurmerk krijgen de kalveren voldoende ijzerrijk voer aangeboden dat de kans op bloedarmoede verkleint. Voor uitgebreide informatie en uitgebreidere criteria klik hier  >> 

Konijn

Van nature brengen konijnen een groot deel van de dag door met het zoeken naar voedsel, knagen en schuilen in holen. Ze krijgen onbeperkt ruwvoer en knaaghout, waarmee 1 ster Beter Leven konijnenhouders dit actieve gedrag stimuleren. Onder 1 ster Beter Leven keurmerk leven vleeskonijnen in parkhuisvesting die zijn voorzien van plateaus en tunnels om in te schuilen. Ze hebben meer ruimte dan in de parkhuisbvesting van de gangbare konijnenhouderij, omdat ze met minder dieren samenleven en ruimte hebben ook meerdere sprongen te kunnen maken. In Nederland leeft nog 45% van de konijnen onder het wettelijk minimum in krappe kooien, zonder ruimte om te rennen. Voor uitgebreide informatie en uitgebreidere criteria klik hier  >> 

Kalkoen

In de wet dieren is de hoeveelheid ruimte waarop kalkoenen leven niet beschreven. Om het welzijn van dieren te verbeteren hebben stelt het keurmerk wel eisen aan het aantal dieren per m2. Kalkoenen hebben meer ruimte dan in de gangbare veehouderij. Daarnaast mogen binnen het keurmerk alleen langzaam groeiende rassen gebruikt worden en beschikken de dieren over een verplichte overdekte uitloop naar buiten. Om verenpikken te voorkomen vereist het keurmerk nog strobalen.  Voor uitgebreide informatie en uitgebreidere criteria klik hier  >>

Borging

Alle partijen die deelnemen aan het Beter Leven keurmerk (BLk) worden gecontroleerd. Denk hierbij aan de boer, de slachter, de vleesverwerker maar ook de supermarkt. Bedrijven die willen meedoen met het keurmerk kunnen terecht bij de Stichting Beter Leven keurmerk (SBLk). Controles in het kader van het Beter Leven keurmerk worden altijd uitgevoerd door onafhankelijke, geaccrediteerde Certificatie Instellingen (CI). De Stichting is verantwoordelijk voor de borging en houdt toezicht op de deelnemers en de Certificatie Instellingen (CI’s). Dit doet zij om ervoor te zorgen dat de CI’S de controles op een juiste, gelijke wijze uitvoeren. Voor uitgebreide informatie en uitgebreidere criteria klik hier  >>