Varkens

Na de laatste formele vaststelling van deze criteria zijn de volgende aanvullende besluiten en interpretaties afgestemd met de Dierenbescherming. Deze besluiten/interpretaties zijn weliswaar nog niet formeel vastgesteld en kunnen, bij bijzondere omstandigheden, nog wijzigen voorafgaand aan opname in vastgestelde BLk criteria. Vooruitlopend hierop wordt op basis van deze aanvullende besluiten en interpretaties gecertificeerd.

• Aanvullende besluiten en interpretaties BLk varken 1, 2 en 3 sterren

Connecting Agri & Food is door de Dierenbescherming gevraagd om de meerkosten van de herziene Beter Leven keurmerk criteria Varken 1 ster te bepalen. In onderstaand document kunt u de meerkosten terugvinden.

• Bedrijfseconomische gevolgen aanpassen BLk 1 ster

Er komen veel vragen binnen over de BLk criteria Varkens waarvan per 01-01-2025 de overgangstermijn afloopt. Ter verduidelijking zijn de meest voorkomende vragen en antwoorden op een rij gezet. Hieronder vindt u de veelgestelde vragen plus antwoorden.

• Veelgestelde vragen en antwoorden

Per 01-01-2025 lopen er voor een aantal 1-ster Beter Leven Varken criteria overgangstermijnen af. Dit vraagt om aanpassingen aan de huisvesting van gespeende biggen, vleesvarkens en dragende zeugen. Sommige aanpassingen zijn behoorlijk ingrijpend en kosten tijd, energie en geld om te realiseren. Aanpassingen in de huisvesting en/of het management vragen om gewenning van zowel varkens, als varkenshouders. Om varkenshouders hierbij te ondersteunen heeft de Dierenbescherming samen met Wageningen University & Research drie folders ontwikkeld gericht op gespeende biggen, vleesvarkens en dragende zeugen. Elke folder bevat diverse plattegronden met voorbeelden van veelvoorkomende hokken en hoe de aanpassingen zouden kunnen worden doorgevoerd.

Hieronder vindt u de folders:

• Folder gespeende biggen
• Folder vleesvarken
• Folder dragende zeugen

De Dierenbescherming heeft door Agra-Matic, een adviesbureau ruimtelijke ordening, bouw- en milieuzaken in de agrarische sector, laten uitzoeken welke van de BLk Varken criteria waarvan per 01-01-2025 de overgangstermijn afloopt vergunningplichtig zijn in Nederland.

Hieronder vindt u de rapportage:

• Rapportage Agra-Matic

Aan BLk varkens moet verrijkingsmateriaal worden aangeboden. Dit materiaal moet aan een aantal eisen voldoen. In de brochure van de WUR vindt u onder andere een toelichting op de wettelijke eisen rondom verrijkings- en nestbouwmateriaal:

• WUR brochure Hokverrijking en nestbouwmateriaal voor varkens (Ruis, M. A. W., & Hoofs, A. I. J. (2025). Hokverrijking en nestbouwmateriaal voor varkens. Wageningen University & Research. 
• Bijhorende hokverrijkingskaart (Ruis, M. A. W., & Hoofs, A. I. J. (2025). Wat je moet weten over hokverrijking. Wageningen University & Research.

Er zijn verschillende cursussen goedgekeurd voor de cursus mens-dier interactie. Initiatiefnemers die ook een cursus mens-dier interactie voor goedkeuring willen indienen, kunnen hiervoor een beschrijving van de cursus sturen aan info@sblk.nl.

• Goedgekeurde cursussen mens-dier interactie varkenshouderij

In het kader van het goedkeuren van de cursussen mens-dier interactie heeft de Dierenbescherming in samenwerking met de Wageningen Universiteit een checklist ontwikkeld, waarmee de cursussen in de toekomst inhoudelijk beter beoordeeld kunnen worden. Belangrijke punten die hierin naar voren komen zijn: het belang van positief dierenwelzijn, wat dit betekent in theorie en praktijk en wat de rol van menselijk handelen hierin is.

• Kaders en checklist cursus mens-dier interactie Beter Leven keurmerk

In de BLk criteria Varken wordt verwezen naar beslisondersteuners. Hieronder vindt u de beslisondersteuners:

• Beslisondersteuner zorgbehoevende biggen (Anoxia, KNMvD, Universiteit Utrecht, CenSAS en POV. (2017). Beslisondersteuner zorgbehoevende biggen.
• Beslisondersteuner zorgbehoevende varkens vanaf 2 maanden (Regiegroep Beslisondersteuner Varkens, KNMvD, POV en CenSAS. (2020). Beslisondersteuner zorgbehoevende varkens voor dieren vanaf ± 2 maanden.

In de BLk criteria Varken is opgenomen dat de klauwgezondheid van zeugen wordt gemonitord. Hieronder vindt u het scoreformulier en de scorekaart:

• Scoreformulier klauwencheck (Netwerk groepshuisvesting met voerstations en betonrooster, E. Kools, H. Maas, A. van Nes, W. Rovers, M. Schuttert, A. Hoofs. Scoreformulier: ‘Doe de Zeugenklauwen Check’.)
• Scorekaart klauwencheck (Netwerk groepshuisvesting met voerstations en betonrooster, E. Kools, H. Maas, A. van Nes, W. Rovers, M. Schuttert, A. Hoofs. Doe de zeugenklauwen-check.)

In de criteria voor BLk varken wordt een calamiteitenplan gevraagd. Hieronder vindt u een voorbeeld van een calamiteitenplan, welke u kunt aanhouden.

• Voorbeeld calamiteitenplan

In de BLk criteria is opgenomen dat er op het bedrijf wering en bestrijding van ongewenste dieren plaats vindt volgens de Europese norm CEN-EN 16636. Dit houdt onder andere in dat eerst zoveel mogelijk preventieve maatregelen worden genomen om ongewenste dieren te weren. Voor suggesties zie onderstaande rapport van de Dierenbescherming:

• Beschuit zonder muisjes

In de Beter leven keurmerk criteria voor veehouderijbedrijven is opgenomen dat het diervoeder aantoonbaar afkomstig moet zijn van een GMP+ gecertificeerde voederleverancier of een gelijkwaardig kwaliteitssysteem. Door de Dierenbescherming worden verschillende kwaliteitssystemen geaccepteerd als alternatief voor GMP+ gecertifieerd diervoeder.

Op de pagina ‘Gelijkwaardige systemen’ vindt u een lijst van kwaliteitssystemen die door de Dierenbescherming worden geaccepteerd als alternatief voor GMP+ gecertifieerd diervoeder binnen het Beter Leven keurmerk.